സഅദിയയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് സഅദിയ ഗ്രാന്റ് മസ്ജിദിന്റെ നിർമ്മാണം. ‘ജാമിഉ ഹബീബ് ഉസ്മാൻ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ആരാധനാലയം സഅദിയയുടെ ആത്മീയവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ശക്തമായ അടിത്തറ ഒരുക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കുവഹിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ഈ മഹത്തായ സംരംഭത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ ആത്മാർഥതയോടെയും ഉത്തരവാദിത്വബോധത്തോടെയും സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ച വ്യക്തികളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരാളാണ് സി.പി. അബ്ദുല്ല ഹാജി ചെറുമ്പ.

മസ്ജിദിന്റെ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സി. പി. അബ്ദുല്ല ഹാജിയുടെ ഇടപെടൽ ഒരു നിശ്ചിത ചുമതലയുടെ പരിധിയിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല. നിർമ്മാണത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ വിലയിരുത്തുകയും, പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ മുന്നോട്ടുപോകുന്നതിനാവശ്യമായ ഇടപെടലുകൾ സമയോചിതമായി നടത്തുകയും ചെയ്തു. നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലുള്ളവരുമായി നിരന്തരം ആശയവിനിമയം പുലർത്തിയ അദ്ദേഹം, ഓരോ ഘട്ടത്തിലെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരസ്പരം ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിലും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തുന്നതിലും ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി.

നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടെ സ്വാഭാവികമായി ഉയർന്നുവന്ന പ്രായോഗിക പ്രശ്നങ്ങളെയും തടസ്സങ്ങളെയും അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിത്വബോധത്തോടെ സമീപിച്ചു. ഓരോ പ്രശ്നവും പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ പരിശോധിക്കുകയും, ആവശ്യമായിടത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടവരുമായി ആലോചിച്ച് ഉചിതമായ പരിഹാരങ്ങളിലേക്ക് കാര്യങ്ങളെ എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. അതുവഴി നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ തുടർച്ചയും പുരോഗതിയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടലുകൾ സഹായകമായി.

മസ്ജിദിന്റെ നിർമ്മാണത്തെ വലിയൊരു സ്ഥാപനസംരംഭമായി കണ്ട്, അതിന്റെ പൂർത്തീകരണത്തിനാവശ്യമായ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ആത്മാർഥമായ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനം. ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതിലുപരി, പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള പുരോഗതി ശ്രദ്ധിക്കുകയും ആവശ്യമായ ഘട്ടങ്ങളിൽ മുന്നിട്ടിറങ്ങി ഇടപെടുകയും ചെയ്തതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.

ഒരു വലിയ ആരാധനാലയത്തിന്റെ നിർമ്മാണം സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ കാര്യങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല. നിരന്തരമായ ആസൂത്രണം, സംഘാടനം, ഏകോപനം, സമയബന്ധിതമായ ഇടപെടൽ എന്നിവയും അതിന് അനിവാര്യമാണ്. ഈ യാഥാർഥ്യം ഉൾക്കൊണ്ടുകൊണ്ടായിരുന്നു സി.പി. അബ്ദുല്ല ഹാജിയുടെ പ്രവർത്തനം. നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ സുഗമമായി മുന്നോട്ടുപോകുന്നതിനായി തന്റെ സമയവും അധ്വാനവും വിനിയോഗിച്ച അദ്ദേഹം, ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ പുലർത്തി. തടസ്സങ്ങൾ നേരിട്ടപ്പോൾ അവ മറികടക്കുന്നതിനുള്ള വഴികൾ തേടുകയും, പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പുരോഗതിക്ക് ആവശ്യമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തം ഒരു ഔദ്യോഗിക ചുമതല നിർവഹിക്കുന്നതിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല; സ്ഥാപനത്തോടും സമൂഹത്തോടുമുള്ള ആത്മാർഥമായ ഉത്തരവാദിത്വബോധത്തിൽ നിന്നുയർന്ന സജീവമായ സഹകരണമായിരുന്നു അത്. വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളെക്കാൾ സഅദിയയുടെ വളർച്ചയ്ക്കും സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനം ഈ സംരംഭത്തിൽ വ്യക്തമായി പ്രതിഫലിച്ചു. മസ്ജിദിന്റെ നിർമ്മാണം ക്രമബദ്ധമായും സമയബന്ധിതമായും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടലുകൾ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.

സി.പി. അബ്ദുല്ല ഹാജിയുടെ പ്രവർത്തനജീവിതത്തെ ശ്രദ്ധേയമാക്കുന്ന മറ്റൊരു സവിശേഷത കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങളെ നേരത്തേ തിരിച്ചറിയാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവായിരുന്നു. പുതിയ സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പ്രവർത്തനരീതികളിൽ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും, കാലം തുറന്നുകൊടുത്ത പുതിയ സാധ്യതകളെ ദീനീ സേവനത്തിനും വിജ്ഞാനപ്രചാരണത്തിനും പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ പുലർത്തി.

സ്മാർട്ട്ഫോണുകളും സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും ഇന്നത്തെപ്പോലെ വ്യാപകമാകുന്നതിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ, ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സാധ്യതകൾ ദീനീ പ്രബോധനത്തിനും വിജ്ഞാനപ്രചാരണത്തിനും ഉപയോഗപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. ഇന്റർനെറ്റ് അതിന്റെ പ്രാരംഭഘട്ടത്തിലായിരുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അതിന്റെ വിശാലമായ ആശയവിനിമയസാധ്യതകൾ മനസ്സിലാക്കി ദഅ്‌വാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പുതിയൊരു വേദി ഒരുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം കടന്നുവന്നു.

വെബ്‌സൈറ്റുകളും ഓൺലൈൻ മാധ്യമങ്ങളും ഉപയോഗപ്പെടുത്തി ഇസ്ലാമിക വിജ്ഞാനവും ദീനീ സന്ദേശങ്ങളും കൂടുതൽ വിശാലമായ സമൂഹത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം തുടക്കമിട്ടു. അക്കാലത്തെ സാങ്കേതിക സാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, ദീനീ പ്രബോധനവും ഡിജിറ്റൽ ആശയവിനിമയവും തമ്മിൽ ഇത്തരമൊരു ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. പരമ്പരാഗത ദഅ്‌വാ രീതികൾക്കൊപ്പം പുതിയ ആശയവിനിമയ മാർഗങ്ങളെയും പ്രയോജനപ്പെടുത്തണമെന്ന ദീർഘവീക്ഷണമാണ് ഇതിലൂടെ പ്രകടമായത്.

സാങ്കേതികവിദ്യയെ കേവലം കാലത്തിന്റെ മാറ്റമായി കാണാതെ, ദീനീ സേവനത്തിനും വിജ്ഞാനപ്രചാരണത്തിനും ഉപയോഗപ്പെടുത്താവുന്ന പുതിയൊരു ഉപാധിയായി സമീപിച്ചതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. ഭൗതികമായ സ്ഥലപരിധികൾക്കപ്പുറം ദീനീ വിജ്ഞാനം കൂടുതൽ വിശാലമായ സമൂഹത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ അദ്ദേഹം നേരത്തെ തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഇന്ന് ദഅ്‌വാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ മാറിയിരിക്കെ, അവയുടെ വിശാലമായ സാധ്യതകൾ ഏറെ മുമ്പുതന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ദീനീ പ്രചാരണരംഗത്ത് ഫലപ്രദമായി വിനിയോഗിക്കാൻ അദ്ദേഹം നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ പ്രത്യേകം എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്.

മസ്ജിദ് നിർമ്മാണത്തിലൂടെ തെളിയിച്ച മികച്ച സംഘാടനപാടവവും ദഅ്‌വാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രകടിപ്പിച്ച സാങ്കേതിക ദീർഘവീക്ഷണവും ഒരുമിച്ച് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, സി.പി. അബ്ദുല്ല ഹാജി ചേരുമ്പയുടെ പ്രവർത്തന സമീപനത്തിന്റെ സവിശേഷമായൊരു മുഖം തെളിഞ്ഞുവരുന്നു. കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് അതിനനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാനും, ലഭ്യമായ അവസരങ്ങളെയും വിഭവങ്ങളെയും സ്ഥാപനത്തിന്റെയും സമൂഹത്തിന്റെയും പുരോഗതിക്കായി ക്രിയാത്മകമായി വിനിയോഗിക്കാനുമുള്ള സന്നദ്ധതയായിരുന്നു അതിന്റെ മുഖ്യ സവിശേഷത. ആത്മാർഥമായ സേവനമനോഭാവവും നിരന്തരമായ പ്രവർത്തനശേഷിയും ദീർഘദർശിത്വവും സമന്വയിച്ച ഈ പ്രവർത്തനരീതി സഅദിയയുടെ ചരിത്രത്തിൽ പ്രത്യേകം അടയാളപ്പെടുത്തേണ്ട ശ്രദ്ധേയമായൊരു അധ്യായമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

നാഥൻ ഖബൂൽ ചെയ്യട്ടെ…. ആമീൻ.